İçeriğe geç
optera

Sözlük

YZ Sözlüğü

Karşılaştığınız her LLM terimi için sade Türkçe tanımlar.

49 terim

Ana Kavramlar

24 terms
Token

Dil modellerinin metni işlerken kullandığı en küçük birim — ve faturanızın kesildiği birim.

Bağlam Penceresi (Context Window)

Bir modelin tek bir istekte işleyebileceği en fazla token sayısı.

LLM (Büyük Dil Modeli)

Devasa metin yığınlarıyla eğitilmiş, insan gibi metin üreten sinir ağı.

Temel Model (Foundation Model)

Üzerine birçok farklı uygulama inşa edilen, büyük ölçekte ön eğitimden geçmiş model.

Çıkarım (Inference)

Eğitilmiş bir modeli çalıştırıp yeni girdilerden çıktı üretme süreci.

Tamamlama (Completion)

Modelin bir prompta karşılık ürettiği metin çıktısı.

Prompt Mühendisliği

Dil modellerinden en iyi çıktıyı almak için girdiyi tasarlama pratiği.

Sistem Promptu

Konuşmadan önce gönderilen, modelin davranışını ve rolünü belirleyen talimat bloğu.

Gömme (Embedding)

Metnin anlamını sayısal bir vektöre dönüştüren temsil.

Sıcaklık (Temperature)

Model çıktısının ne kadar rastgele olacağını belirleyen örnekleme parametresi.

Top-P (Çekirdek Örnekleme)

Token seçimini, olasılık toplamı belirli bir eşiği geçen en küçük kümeyle sınırlayan strateji.

Akış (Streaming)

Model çıktısının tamamı beklenmeden, üretildikçe token token gönderilmesi.

Gecikme (Latency)

İstek gönderildikten sonra ilk token'ın gelmesine kadar geçen süre.

İşlem Hacmi (Throughput)

Bir modelin saniyede işleyebildiği token ya da istek sayısı.

RAG (Erişimle Zenginleştirilmiş Üretim)

Yanıt üretmeden önce dış bir kaynaktan ilgili belgeleri getirip modele verme yöntemi.

Vektör Veritabanı

Yüksek boyutlu gömme vektörlerini saklamak ve aramak için optimize edilmiş veritabanı.

Anlamsal Arama

Birebir kelime eşleşmesi yerine anlama göre sonuç getiren arama.

Sıfır Örnekle (Zero-Shot)

Modele hiç örnek vermeden doğrudan görevi yaptırmak.

Az Örnekle (Few-Shot)

Prompt içinde birkaç girdi–çıktı örneği vererek modeli yönlendirmek.

Düşünce Zinciri (Chain of Thought)

Modele cevaptan önce adım adım akıl yürütmesini söyleyen teknik.

Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent)

Bir hedefe ulaşmak için kendi başına adım atan, araç kullanan LLM tabanlı sistem.

Araç Kullanımı (Function Calling)

Modelin dış fonksiyon ya da API çağırabilme yeteneği.

Bilgi Kesim Tarihi

Modelin eğitim verisinin bittiği ve sonrasından haberi olmadığı tarih.

Tokenizer

Ham metni model için token dizisine dönüştüren algoritma.

Fiyatlandırma ve Maliyetler

4 terms

Mimari

8 terms

Eğitim

4 terms

Güvenlik ve Etik

6 terms

Kriterler

3 terms